Hesabına Giriş Yap

Kullanıcı Adı *
Şifre *
Beni Hatırla

Hesap Oluştur

Yıldızla işaretlenmiş alanların doldurulması zorunludur! (*) are required.
Ad *
Kullanıcı Adı *
Şifre *
Şifreyi Doğrula *
E-mail *
Email Doğrula *

Nurullah Bora

Font Size

SCREEN

Profile

Layout

Menu Style

Cpanel

Almanya’da İslam Din Eğitimi

Öğeyi Oyla
(0 oy)
Yazan  Nurullah Bora | Kategori: Din Eğitimi

Almanya'da Müslümanlara yönelik olarak verilen İslam Din Dersleri bazı yasal dayanaklara bağlı olarak verilmektedir.

 


A-YASAL DURUM



• Uluslar arası anlaşmalarda din eğitimi ve özgürlüğü konusu yer al-maktadır: Avrupa insan hakları sözleşmesinin 9. maddesi din özgür-lüğü ile dinin öğretim konusu yapılmasını garanti altına almıştır.
•  Alman anayasasının 4. maddesinde: “İnanç hürriyeti, dini ve dünyevi fikir hürriyeti dokunulmazlığa sahiptir. Başkalarını rahatsız etmeyen dini ibadeti yapmak serbesttir.
• 7. maddesinde: “ Veliler çocuklarının din derslerine katılımını belirleme hakkına sahiptirler. Din dersi mezhepler üstü okullar hariç, kamu okullarında düzenli bir derstir. Devletin denetim hakkı saklı kalmak kaydı ile din dersi, dini cemaatlerin prensipleriyle mutabık bir biçimde verilir.”
• Alman anayasasında din eğitimi bu şekilde garanti altına alınmış olmakla birlikte İslam Din Dersi uygulamalarında bazı problemler ortaya çıkmıştır.

 

B-İSLAM DİN DERSİ UYGULAMASINDA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER



1. Müslüman Çoğunluğu Temsil Eden Kurum (Muhatap) Problemi:     Alman anayasasının 7. maddesinde “din dersinin dini cemaatlerin prensip-lerine uygun verileceği hükmünün olması din dersinin düzenli verilmesini engellemiştir. Çünkü Hıristiyanlarda olduğu Katolik, Protestan Kilisesi gibi kuruluşlar yoktur. Bundan farklı olarak yabancı ülkelerde yaşayan Müslü-manlar dini faaliyetlerini yürütebilmek için dernek ve vakıflar kurmuşlardır. Bunların sayısı da hayli kabarıktır. Bu kuruluşların ortak bir platform oluştu-ramaması ve tüm Müslümanları temsil eden bir kuruluşun olmaması İslam Din Dersi açısından büyük bir problemdir. 
2. İslam Din Dersinin ve Bazı İslami Hükümlerin Anayasaya Uygunluğu Problemi: Alman araştırmacılar ise İslam Din Eğitimi konusunda,bazı Kur’an ayetlerinin ve İslam Hukuku hükümlerinin anayasa ile bağdaşmadığını iddia edip karşı çıkmaktadırlar. İddiaları şu noktalarda yoğunlaşmaktadır:
a) İslam Ceza Sistemi(el kesme v.b.)
b) İslam Hukukunda kadın- erkek arsındaki farklılık
c) Din özgürlüğünün olmaması iddiası(İslam dininden çıkanın durumu)
d) Diğer dinlere karşı tolerans ve eşit hak tanınmaması iddiası

3. Almanya’da İslam Din Dersi konusunda muhatap bulunamadığı ve bağımsız bir branş olarak okutulamadığı için uzun süre “din dersi (religionsunterricht)” yerine “dini eğitim (religiöse unterweisung)” ifadesi kullanılmıştır.
4. Öte yandan Kur’an ayetleri ve İslam Hukuku konusunda getirilen eleştirilere gelince: Kur’an’da yer alan “dinde zorlama yoktur” “sizin dininiz size benim dinim bana” ifadeleri eleştirileri haksız çıkarmaktadır.
5. Ayrıca İslam Hukukunda, “Muste’min”(başka devletin korumasındaki Müslüman) statüsündeki Müslümanların, korumasında bulunduğu ülkenin hukuk kurallarına uyması gerekir.

 

C-ALMANYA’DA İSLAM DİN DERSLERİ İLE İLGİLİ MODELLER



 İslam Din Dersleri konusunda eyaletler arasında farklı uygulamalar vardır. Almanya genelinde yedi ayrı model uygulanmaktadır bunlar kısaca şöyledir:

 


1. MODEL:

İslam Din derslerinin okul programı dışında verilmesini öngören program. Öğretim programı cemaatler tarafından hazırlanır ve cemaat-lerce yetkili kılınan kişilerce ders saatleri dışında verilir. Bu modelde dini cemaatler arasında üstünlük mücadelesinin ve dini çatışmaların ortaya çıkma riski söz konusudur.


2. MODEL: 

Türk konsoloslukları veya diplomatik temsilciliklerinin sorumlu-lukları altındaki Anadili tamamlama dersleri içerisinde verilen din dersleri-dir. Türk öğretmenler ve Türkiye'de uygulanan programa uygun olarak ders verilir. Okul yönetimi dersin verilebilmesi için sınıf v.b. İmkanları hazırlar.


3. MODEL:

 

Alman eğitim kurumlarının sorumluluğunda verilen Anadili tamamlama dersleri çerçeve-sinde Türk öğretmenler ve Türk programına göre verilmesidir. Bu model Bavyera ve Hessen eyaletlerinde uygulanmıştır.


4. MODEL:

Din eğitiminin “Din Bilgisi ve Ahlak Dersi” olarak verilmesidir. Bu ders haftalık ders programı içerisinde yer alacaktır. Haftada 2 saat, Alman ve yabancı öğretmenler tarafından Almanca verilecektir. Bu modelin hem okullardaki programa yük getireceği hem de Müslüman velilerden kabul görmeyeceği düşünülmektedir.


5. MODEL:

Normal haftalık ders programı içinde,haftada iki saat olmak üzere Türk öğretmenlerce ve Türk öğretim programına göre verilmesidir. Ders dili Türkçe olacaktır.

6. MODEL: 

 

Alman din öğretim programına uygun İslam esasına dayalı bir din öğretimidir. Haftada 2 saattir. Tüm Müslüman öğrenciler bu derse katılabilirler. Dersin geçiş döneminde Türkçe devamında ise Almanca olarak verilmesi düşünülmüştür. Eğitim programı Alman eğitim enstitülerinde hazırlanacaktır.


7. MODEL:

Müslüman cemaatlerce belirlenen öğretim programına göre haftada iki saat olmak üzere normal ders programı içinde Almanca olarak Alman veya yabancı Müslüman öğretmenlerce verilmesidir. Mezheplere göre din dersi uygulanan okullar için ideal bir modeldir. Ders Alman okul denetimi altındadır.

 

D- İSLAM DİN DESLERİ İLE İLGİLİ BAZI TEMEL SORUNLAR



1. İslam Din Derslerinin Düzenli ve Zorunlu Bir Ders Olarak Verilmesi:

İslam din derslerinin zorunlu olarak verilme konusu Alman eyaletlerinin yasaları arasındaki farklılık ve daha önce bahsedilen tek muhatap bulamama problemiyle karşılaşmaktadır.

2. İslam Din Derslerini Veren Türk Öğretmenlerin Durumu:

Bu dersi veren öğretmenler konusunda da özellikle geçmişte daha yoğun yaşanmış bir problemdir. Bu dersi bu konuda ehil olmayan kişiler vermiştir. Örneğin Türkiye’den giden bir Türkçe öğretmeni de bu dersi verebilmiştir. 90’lı yıllarda Almanya’da bu derslere giren Türk öğretmenlerin sadece %6’sı bu konunun uzmanı olan öğretmenlerdi.


3. İslam Din Dersleri ve Uyuma(Entegrasyon) Katkısı:

İslam din dersleri ile amaçlanan diğer bir konu da öğrencinin kendi dini hakkında bilgi sahibi olup kendine güven duygusunu kazanması ve başkalarıyla açık ve korkudan arınmış bir diyaloga girebilmesidir. Amaç kişinin kendi dinini ve kültürünü kaybetmesi değildir. Bu konuda da iki çekince ortaya çıkmaktadır:

a) Ailelerin kendi kültürlerini bırakıp tek yanlı Batı kültür değerlerini benimsemesi.
b) Batı toplumunun değerlerine tepki olarak radikal guruplara katılmaları

Ancak bu tür davranışların uygun ve yeterli din dersinin verilerek aşılacağı düşünülmektedir.

 


E-İSLAM DİN DERSLERİ İÇİN ÖĞRETİM PROGRAMI VE DERS KİTAPLARI HAZIRLAMA ÇALIŞMALARI



1. Türk Hükümeti tarafından yapılan çalışmalar:

ilk olarak 1969 yılında bir program hazırlanmıştır. İki sayfalık ve sadece imanın şartları ve İslamın şartları bulunan bir programdır. Sonrasında 1982 yılında daha kapsamlı (1,2,3. sınıflar için) bir program vardır.

 

2. Alman Hükümetinin Yaptığı Çalışmalar:

Bu ders ile ilgili olarak Alman hükümeti Kuzey Ren Westfalya Eyaletindeki Landesintsitut adlı kuruluşu görevlendirmiştir. Bu kurumun bünyesinde bazı çalışmalar yapılmış ve hazırlanan program(1984) ve kitaplar El-Ezher, Marmara ve Ankara Üni-versiteleri İlahiyat Fakültelerinden olumlu görüşler almıştır.

 


F-İSLAM DİN DERSLERİ İLE İLGİLİ FARKLI KESİMLERİN GÖRÜŞLERİ



1. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı:

 Bu dersler çocukların kültürel, milli ve insani değerler açısından kendi toplumuyla bütünleştirici olmalı
 Din dersi konuları hem dini hem milli nitelikte olmalı
 Okuldaki d.eğitimine önem verilmeli bu şekilde dışarıda verilen kontrolsüz din eğitimine rağbet sınırlı kalmalı
 Bu ders branş öğretmenleri tarafından verilmeli
 Bu derse not verilmeli,notlar karnede gösterilip öğrencinin sınıf geçmesine etki emelidir.

 

2. Alman Resmi Makamlarının Görüşleri:

 Din dersleri Müslüman çocuklar için bir haktır.
 Okulda din dersinin alınmasının okul dışı kontrolsüz din eğitiminden daha iyi olduğu ve uyuma da katkısı olduğu görüşü hakimdir.
 Bazı İslami prensiplerin kendi yasalarıylka uyuşmadığı konusundaki tereddütleri ile beraber İslam Din Derslerinin verilmesi gerektiği görüşü ağırlık kazanmıştır.

 Bazı Alman bilim adamları da İ.din dersi konusunda görüş belirtmişlerdir:


• Alman İslam bilimcisi Prof. Dr. R.W.Wielandt :

"İslam din derslerinin burada bulunan Türkleri uzun sürecek bir hayata hazırlaması gerekir. Çünkü yeni nesiller Almanya’da kalmayı tercih edecekler. Ayrıca gelecekte İslam din derslerine girenlerin bir kısmının da Alman olcağı dikkate alınarak bu programlar hazırlanmalı. Bunun için bu ders programındaki Türk Milli şuuru ile ilgili konular çıkarılmalı ve Anadil derslerine verilmelidir."


• Nürnberg –E. Üniv. Eğtm. Bilm.F. Din Eğitimi kürsüsü başkanı Prof. Dr. J. Lahnemann

 “Müslüman öğrencilerin okuyacakları din dersi kitapları için ölçü İslam prensipleridir. Hıristiyan din derslerinin İncil eksenli olması gibi.”
 “Şayet bizler Hıristiyanlar ve Müslümanlar çocuklarımızı kendi inançlarına göre iyi eğitebilirsek, onları birbirlerini daha iyi anlayacak bir duruma getirmiş ve geleceğe hazırlamış oluruz.”


Nurullah Bora
Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilim Enstitüsü
Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Din Eğitimi Bilim Dalı


Din Eğitiminde Yeni Yaklaşımlar Dersi
Makale Ödevi
Sakarya 2006

Okunma 3049 defa
Son Düzenlenme Pazar, 10 Ağustos 2014 03:38
Yorum eklemek için giriş yapın

Twitter Mesajları

Siteyi Beğen